EN - NL
A+ A-
Categories Menu

D-SCOPE visie

 

Kwaliteitsvol ouder worden: focus op preventie en empowerment

Ouderen willen het liefst zo lang mogelijk in de eigen woonomgeving blijven. Soms lukt dit niet omwille van te weinig zelfredzaamheid, slechte fysieke gezondheid, verlies van sociale contacten, overbelaste mantelzorg, niet comfortabele woning, onaangepaste woonomgeving, gevoelens van onveiligheid of cognitieve achteruitgang. Deze vormen van kwetsbaarheid worden meestal niet tijdig vastgesteld, noch preventief en proactief benaderd. D-SCOPE vult die leemte op door in onderzoek te focussen op een preventieve benadering van kwetsbaarheid. Deze aanpak heeft tot doel ouderen, indien mogelijk en wenselijk, kwaliteitsvol oud te laten worden in de eigen woonomgeving.

Om dit te bereiken delen we ons vier jaar lopend D-SCOPE onderzoek op in drie fasen van preventie: primaire, secundaire en tertiaire preventie. In de eerste fase brengen we risicofactoren en –profielen van kwetsbaarheid in kaart. Daarna ontwikkelen we een adequaat detectie- en meetinstrument om de kwetsbaarheidsbalans te meten die in staat stelt preventief en proactief te handelen. Als laatste stap ontwikkelen en testen we specifieke interventies, beleidsaanbevelingen en hulpmiddelen die ouderen, hun mantelzorgers en hun sociale omgeving ondersteunen of ouderen naar de gepaste formele hulp en ondersteuning kunnen leiden om hun kwetsbaarheid te stabiliseren of uit te stellen.

Omdat kwetsbaarheid veel meer is dan louter fysieke beperkingen of achteruitgang, houden we rekening met de complexe interactie tussen kwetsbaarheid op het vlak van het fysieke, cognitieve, psychologische en sociale domein en ook met de eigen leefomgeving van ouderen. We gaan daarin bovendien nog een stap verder dan veel onderzoeken tot nu toe en ontwikkelen een kwetsbaarheidsbalans die niet enkel de tekorten in kaart brengt maar ook de sterktes en competenties van ouderen en hun omgeving. Juist die laatsten dienen als basis om (stijging van) kwetsbaarheid te stabiliseren of uit te stellen. Wil de zorgverlening naar de toekomst toe accuraat en betaalbaar blijven voor zowel ouderen, zorginstanties en de overheid, dan moet zij zich meer en meer focussen op preventie in plaats van enkel reactieve interventies.

Binnen dat kader betrekken we ook de ruime, concrete leefsituatie van ouderen mee in het onderzoek. Door (de leefomgeving van) ouderen te ondersteunen, kunnen we hun levenskwaliteit mede verhogen. Daarbij betrekken we volop de lokale (net)werking en de buurt. Sterke buurten, waar een hoge mate van betrokkenheid en cohesie is, kunnen kwetsbare ouderen sterker maken. Ouderen hebben dus nood aan lokale en persoonsgebonden ondersteuning. Dit betekent dat wat noodzakelijk is voor een bepaalde buurt in Gent niet meteen toepasbaar is in een buurt in Tienen en dat iedere leefsituatie én levensloop van ouderen een specifieke aanpak vereist.

Ook in de zorg wordt er meer aandacht geschonken aan de betrokkenheid van ouderen, mantelzorgers en de sociale omgeving. Dit zien we nu al gebeuren door de “vermaatschappelijking van de zorg”. Aanvullend gaat D-SCOPE onderzoek doen naar hoe we kwetsbare groepen daarin kunnen ondersteunen, met specifieke aandacht voor socio-economische achterstelling en migratie.

We testen daarbij interventies op micro-meso en exo-niveau op vier locaties in Vlaanderen, waarbij steeds de oudere centraal staat. Op micro-mesoniveau kijken we eveneens naar hun mantelzorgers, met extra aandacht voor oudere en kwetsbare mantelzorgers en denken we ook aan de versterking van het sociale netwerk. Op exo-niveau speelt de formele zorgverlening een rol in de preventie en interventie. Voor de formele zorg ontwikkelen we adequate (meet)instrumenten, interventies, protocollen en een ICT-applicatie. De dagdagelijkse (praktijk)ervaring wordt van meet af aan betrokken in ons onderzoek en door de drie niveaus heen staan altijd de specifieke noden en verwachtingen van de ouderen, mantelzorgers en de formele zorgverleners centraal. Zij oriënteren mee ons onderzoek. De input vanuit die drie niveaus vertalen we tenslotte naar het beleid op macroniveau.

Lees hier meer over de onderzoeksdoelstellingen 

Lees hier meer over de valorisatiedoelstellingen