EN - NL
A+ A-
Categories Menu

Nieuwsbrief september 2017

Logo_D-SCOPE_mensen half_Baseline_DEF

D-SCOPE?

D-SCOPE is het IWT-project dat onderzoek voert naar gerichte detectie van kwetsbare ouderen in hun lokale omgeving.

 D-SCOPE fase 3 op volle toeren!

Na het succesvol afronden van fase 1 en 2 zijn we in januari 2017 gestart met fase 3. In deze fase toetsen we het D-SCOPE model longitudinaal in 3 testgemeenten (Knokke-Heist, Gent en Tienen). Het D-SCOPE model heeft als doel om kwetsbare ouderen die onder de radar zitten tijdig te kunnen detecteren (via de risicoprofielen) en indien nodig toe te leiden naar gepaste zorg. Dankzij een vroegtijdige detectie en indien nodig interventie kunnen ouderen sneller en effectiever geholpen worden en zowel langer als kwalitatiever in de eigen thuisomgeving blijven wonen. In deze derde fase worden 900 ouderen met een risico op kwetsbaarheid geselecteerd via steekproeftrekking uit het bevolkingsregister van de gemeente (op basis van de risicoprofielen die ontwikkeld werden in fase 1). In augustus 2017 namen in Knokke-Heist, Tienen en Gent reeds 650 ouderen deel aan het onderzoek en onder hen stappen 620 ouderen mee in een vervolgtraject. Dit alles is mede mogelijk dankzij de hulp van huisbezoekvrijwilligers en beroepskrachten!

Opleidingsdag huisbezoekvrijwilligers fase 3

Binnen fase drie van het D-SCOPE project wordt er in de gemeente Tienen en Knokke-Heist samengewerkt met vrijwilligers voor het afnemen van preventieve huisbezoeken bij kwetsbare ouderen. Om de vrijwilligers niet zomaar de woestijn in te sturen, werd er in elke gemeente een opleidingsdag georganiseerd. Tijdens deze dag kregen ze inzichten in de doelstelling en opzet van het D-SCOPE project en meer specifiek in fase 3. Na de theorie kwam de praktijk. Samen met de D-SCOPE onderzoekers gingen de vrijwilligers in kleine groepjes aan de slag. De vragenlijst van het preventieve huisbezoek werd overlopen en samen bespraken ze de moeilijkheden en potentiële valstrikken die gepaard gaan bij het invullen van een vragenlijst. Nadien werd er een rollenspel georganiseerd. Op het einde van de dag werd nog een foto gemaakt voor de persoonlijke badge en werden de vrijwilligers op pad gestuurd met de vragenlijsten onder de arm en een portie goede moed. De vrijwilligers worden tijdens fase 3 ook begeleid en opgevolgd door een beroepskracht van de testgemeente.

Werken met ‘niet-evidente sleutelfiguren’?

Detectie van kwetsbare ouderen gebeurt doorgaans door beroepen die een sleutelfunctie hebben in opsporing, zoals huisartsen en thuisverpleegkundigen. D-SCOPE onderzoekt nieuwe detectiemethoden voor kwetsbare ouderen die onder de radar blijven van eerste lijn hulpverleners. Zo werd aan de hand van focusgroepen in Tienen en Knokke-Heist nagegaan in welke mate ‘niet-evidente sleutelfiguren’ in contact komen met kwetsbare ouderen en of ze een rol kunnen spelen in vroegtijdige detectie. Dit zijn beroepskrachten die binnen hun job vaak kwetsbare ouderen ontmoeten, zo namen een wijkagent, grootwarenhuisuitbater, lokale groentenverkoper, schoonheidsspecialiste, postbode en krantenverkoopster deel aan de gesprekken. Er werd gereflecteerd in welke situaties zij contact hebben met kwetsbare oudere, of zij effectief kwetsbaarheid kunnen detecteren en welke drempels zij ervaren met het doorverwijzen naar organisaties (vb. Sociaal Huis). Zeer waardevolle informatie werd verzameld en elk van de sleutelfiguren kon via zijn beroep één of meerdere vormen van kwetsbaarheid detecteren. Fysieke kwetsbaarheid is vaak zichtbaar, de andere vormen van kwetsbaarheid worden zichtbaar bij interactie. De professionals vonden dat zij vanuit hun beroep geschikt waren om kwetsbaarheid te detecteren, maar benadrukten de nood aan ondersteuning vanuit de gemeente. Ook twijfels naar bescherming van privacy en het te ver afwijken van eigen taken kwamen aan bod.

Save the date!

Ben je benieuwd naar meer over deze derde fase en het vervolg van D-SCOPE? Schrijf dan alvast vrijdag 10 november 2017 in je agenda (12u-16u) want dan gaat de 4egebruikersdag door in de U-Residence van de Vrije Universiteit Brussel. Meer informatie over het programma volgt!

CoverWist je dat?
Sinds 2015 organiseert de Koning Boudewijnstichting een fotowedstrijd waaraan projecten en verenigingen, die op één of andere manier steun kregen van de Stichting, kunnen deelnemen met een sprekende foto van hun project. Vanuit de samenwerking tussen de Gebroeders Alexianen in Tienen en D-SCOPE werden 3 foto’s ingestuurd. Zestien foto’s werden uit de meer dan 1100 inzendingen geselecteerd door een onafhankelijke jury waaronder ook onze foto. Bent uw benieuwd naar de andere inzendingen? Bekijk dan zeker deze video.

 

Onderzoeker in de spotlight

Deborah Lambotte (Vrije Universiteit Brussel) gaat in haar onderzoek na welke relatie er is tussen mantelzorg en kwetsbaarheid bij ouderen. Ouderen die zorg nodig hebben krijgen vaak hulp en ondersteuning van mantelzorgers. Dit zijn vaak familieleden zoals de partner of kinderen, maar ook vrienden en buren. In een eerste studie op basis van gegevens uit het Ouderenbehoefteonderzoek (Belgian Ageing Studies, BAS) werd aangetoond dat ouderen zorg krijgen van verschillende formele zorgverleners en mantelzorgers. Aan de hand van acht zorgprofielen demonstreert het onderzoek de grotere verscheidenheid onder oudere zorggebruikers. Mantelzorg blijkt een substituut te zijn voor formele zorg. Wanneer we rekening houden met kwetsbaarheid verandert de substituut relatie in een complementaire relatie tussen mantelzorgers en professionals. Kwetsbare ouderen krijgen namelijk vaak hulp van zowel verschillende professionals als van mantelzorgers.Een tweede studie onderzoekt aan de hand van 65 diepte-interviews van het D-SCOPE project hoe kwetsbare ouderen hun zelfregie ervaren in de zorg, en welke rol hun mantelzorgers daarbij spelen. Het onderzoek vertrekt vanuit het zorgproces volgens Tronto (1993), waarbij vier dimensies beschreven worden van goede zorg. Elke dimensies is gekoppeld aan een morele competentie die nodig is om het zorgproces goed te kunnen laten verlopen. De vier dimensies (en competenties) zijn: zorg hebben voor (aandacht); zorg dragen voor (verantwoordelijkheid); zorgen voor (competentie); en zorg ontvangen (wederkerigheid). Kwetsbare ouderen beschreven hoe ze in interactie met hun mantelzorgers bewust werden van hun zorgnoden, de zorg en ondersteuning samen beslisten en organiseerden, betrokken werden door hun mantelzorgers in de hulp zelf, en in interactie hun tevredenheid konden uiten. Volgens de ouderen interpreteerden mantelzorgers echter niet altijd de zorgnoden op een correcte manier en werd hulp opgezet die niet altijd overeenkwam met hun noden en behoeften. In de toekomst zal Deborah zich verder toeleggen op zorgnetwerken van kwetsbare ouderen. Meer informatie over Deborah haar werk? Neem dan zeker contact op!

D-SCOPE onderzoekers en hun thema in het kort